, ,

AİLE NE ÖĞRETİR ÇOCUKLAR NE ÖĞRENİR?

norofix

AİLE NE ÖĞRETİR ÇOCUKLAR NE ÖĞRENİR?

 

Çocukların beyin gelişiminin büyük bir bölümü erken çocukluk döneminde tamamlanıyor. Bu nedenle çocukların bu yaşlarda yaşadıkları öğrenme deneyimleri çok önemlidir. Bu dönemde çocukların öğrenme macerasını nasıl yaşadıklarını ve ebeveynlerin, onların öğrenmelerini teşvik etmek için yapabileceklerini bilmek anne-babalar için oldukça yararlı olabilir.

Çocuklar söylenenden çok doğrudan davranışı taklit ederler ve o davranışı doğru-işe yarar olarak kabul ederek benimserler. Öğrenme sürecinde anne- babaya bu sebep ile çok büyük rol düşer. ‘ Ne ekersek onu biçeriz’ sözü bu durumu bize oldukça iyi bir şekilde anlatır.

Büyüme sürecinde olan çocuk anne ve babasıyla yakın bir iletişimde bulunur. Çocuk adeta bir kamera gibi etrafında olup bitenleri hafızasına kaydeder. Bundan dolayı ebeveynler davranışlarına oldukça dikkat etmeliler. Anne ve babanın normalmiş gibi yaptıkları bir kötü davranış, çocuk üstünde çok etkili olur. Çünkü çocuk yapılan davranışın iyi veya kötü olduğunu kavrayamaz. Bu sebep ile anne ve babasının yaptığı davranışları büyük bir oranda benimser ve yaşamında uygular.

Bu durumu daha iyi anlatmak için örnek vermemiz gerekirse; diyelim ki çocuk film izliyor. Ebeveynlerinden biri yemeğin hazır olduğunu çocuğuna söylüyor ve çocuk şuanda film izlediğini ve beklemesini istiyor. Çocuk uzun süre yemeğe gelmeyince, anne gidip televizyonu kapatıyor ve çocuğu zorla masaya oturtuyor. Çocuğun sergilemiş olduğu bu duruma bir de şu yönden bakalım. Ebeveynlerden biri çalışırken çocuk soru soruyor ve anne veya babasından meşgul olduğunu ve birazdan sormasını istediklerini cevabını alıyor. Çocuğumuz tekrar aynı soruyu sorduğunda ise bu sefer “İşim var. Görmüyor musun? ” tepkisini alıyor. Sonuç olarak biraz önce çocuğunun etkinliğini bölen anne, kendisinin işi bölününce sinirleniyor. Aslında çocuk, diğer insanların etkinliğini bölmeyi anneden öğreniyor. Bu örnek bu durumu anlamamız için bize iyi bir örnektir.

 

Bu örnek gibi birçok örnekle hayatımız boyuna birçok kez karşılaşıyoruz. En büyük problem ise çocuklarınızda istemediğiniz davranışların aslında ebeveynlerin davranışı olduğunun farkında olmamasıdır. Çocukta istenmeyen davranışlarla karşışıldığında aile ilk önce kendisini sorgulamalıdır. Ebeveynin ondan sonra yapması gerekenler bu ilk noktadan sonra zaten sıralanacaktır. Şunu unutmamalıyız ki ‘ Çocuk ailenin aynasıdır.’.

 

Kısacası, çocuklar çoğu zaman annelerin ve babaların öğretmek istediklerinden farklı şeyler öğrenir. Çünkü aileler çocuklarına doğru tavsiyeler verse de çoğu zaman farkında olmadan öğretmek istediği davranışların tam tersini kendileri yapar. Çocuklar da söylemlerden değil, davranışlardan öğrendiği için, ailenin istemediği şeyleri öğrenebilir. Bu sebep ile anne ve baba olmak aslında çocuğu değil, kendini yönetme sanatıdır.

 

Aileler Ne Yapmalıdır?

  • Çocuklar davranışın iyi mi kötü mü olduğunu henüz çok iyi kavrayamazlar.
  • Çocuğun aile içerisinde olup bitenleri bir kamera gibi her anını hafızalarına kaydettiğini unutmamalıdır.
  • Çocuklarda farkedilen yanlış davranışlarda, önce aile kendi davranışlarını göz önüne alarak kendini sorgulamalıdır.
  • Çocukların söylemlerden çok ebeveynlerin davranışlarını gözlemleyerek taklit ettiğini unutmamalıdır. Sözel komutlar vermek yerine örnek davranışlar sergilemeye gayret edin.
  • Çocuğun ailenin her yaptığı davranışı doğru olarak kabul ettiğini ve bu sebep ebeveynin ile davranışlarını ve kendilerini yönetmeleri gerektiğini bilmelidir.
  • Çocukların öğretilen şeylerden çok farklı şeyler çıkarabilceğini bilmedir.
  • Söylem ve davranışların uyumsuzluğunun çocuğun davranışlarını da yansıyacağını bilerek hareket etmelidir.
  • Çocuklara davranış kazandırmak ve öğretmek için soyut örnek ve söylemlerden çok somut örnek ve söylemler çok önemlidir.
  • Sergilediğiniz her davranışı, çocuğu nasıl etkileyeceğini düşünerek yapmaya özen gösterin.
  • Çocuğunuzun nasıl biri olmasını istiyorsanız kendiniz de öyle olmaya çalışın.

 

Mübeccel OSKAY